Chuyến đến 1941M Farm – khu vườn trên mây giữa Tà Xùa

1941M Farm tại Tà Xùa như một “khu vườn trên mây” được vợ chồng anh Thái, chị Hạnh gây dựng suốt 6 năm giữa núi cao khắc nghiệt.

Hành trình 6 năm dựng vườn giữa núi cao

Từ thị trấn Tà Xùa lên 1941M Farm chỉ khoảng 10km nhưng đây lại là con đường đất quanh co, nhiều đoạn dốc đứng và trơn trượt. Bởi vậy, đội ngũ Bác Tôm đã nhờ người dân địa phương chở lên farm bằng xe Min, loại xe quen thuộc với địa hình vùng cao.

Trên đường tới farm, sương mù vẫn dày đặc. Thế nhưng càng lên cao, lớp sương dần nằm lại phía dưới, mở ra một bầu trời xanh trong và có ánh nắng nhẹ. Khi đặt chân tới 1941M Farm, cảm giác đầu tiên là sự tách biệt hoàn toàn với thế giới phía dưới. Farm hiện ra như một khu vườn trên mây, nơi mây trôi ngang tầm mắt, không khí trong lành và tĩnh lặng. 

1941M Farm là tâm huyết của vợ chồng anh Thái và chị Hạnh. Trong suốt 6 năm qua, anh chị từng bước gây dựng nên trang trại ở độ cao 1.941m so với mực nước biển, nơi mà việc canh tác chưa bao giờ là dễ dàng. Con số 1.941m được anh Thái chị Hạnh dùng để đặt tên cho homestay và farm mà anh chị gây dựng.

Vào những ngày đầu, anh chị đã tự mình chở từng tấm ván, từng viên ngói, từng bao cát vượt qua những con dốc dựng đứng. Mỗi chuyến vận chuyển đều tốn nhiều công sức, thời gian và cả sự kiên nhẫn. Ở nơi mà máy móc khó tiếp cận, công việc đều dựa vào sức người và sự bền bỉ.

Bên cạnh đó, khí hậu tại Tà Xùa cũng rất khắc nghiệt. Anh Thái kể rằng có những thời điểm mưa khắc nghiệt đến mức mưa tạt ngang thẳng vào mặt đất, anh chị chỉ có thể ở trong nhà. Chính điều kiện thời tiết này buộc người làm nông phải thấu hiểu thiên nhiên và lựa chọn cách canh tác phù hợp.

Canh tác thuận tự nhiên

Tại 1941M Farm, quy trình xử lý đất chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp thủ công như cuốc đất và phát cỏ, hạn chế tối đa việc can thiệp bằng máy móc nặng để giữ kết cấu đất tự nhiên.

Trong những giai đoạn cây cần nhiều dinh dưỡng, farm sử dụng phân bò kết hợp với cỏ băm nhỏ và ủ hoai mục trong khoảng từ ba đến sáu tháng trước khi bón. Cách làm này giúp đất tơi xốp hơn, giàu vi sinh và an toàn cho hệ sinh thái tự nhiên. 

Anh Thái chia sẻ về dự định trong năm 2026, farm dự kiến bổ sung bột ngô và bột đậu tương nhằm cung cấp dinh dưỡng cho cây ăn quả trong giai đoạn ra hoa và kết quả.

Bên cạnh đó, nguồn nước phục vụ tưới tiêu tại farm được lấy trực tiếp từ suối tự nhiên. Khi áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, nước được dẫn qua bể lắng để hạn chế bụi bẩn và cặn từ suối trước khi tưới, giúp đảm bảo chất lượng nước cho cây trồng.

Ở thời điểm hiện tại, farm đang trồng khoai sọ, khoai lang và một số loại rau nhằm cải tạo đất và tạo nguồn thực phẩm ngắn ngày. Riêng với khoai được trồng thuận tự nhiên. Khoai chỉ được vùi xuống đất và để cây phát triển theo điều kiện sẵn có, mỗi năm chỉ thu hoạch một vụ duy nhất.

Định hướng mở rộng vườn cây ăn quả ôn đới

Anh Thái chia sẻ dự kiến trong năm nay, farm sẽ xuống giống khoảng 1.500 cây các loại, tập trung vào những giống cây ôn đới như lê, táo, đào, mận và hồng. Đây là nhóm cây có khả năng sinh trưởng tốt trong môi trường mát lạnh, độ ẩm cao và chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm, những đặc trưng rất rõ nét tại Tà Xùa.

Một điểm nổi bật trong cách làm nông nghiệp tại 1941M Farm là sự kết hợp giữa giống cây nhập khẩu và nguồn gen bản địa. Các giống cây ăn quả được lựa chọn từ Đài Loan, Nhật Bản hoặc những giống chất lượng trong nước, vốn đã được đánh giá cao về hương vị và khả năng cho quả. 

Bên cạnh đó, farm tận dụng các cây rừng có bộ rễ sâu và chắc, từ 5-7 năm tuổi, làm gốc ghép cho các giống cây ăn quả. Cách làm này giúp cây trồng thích nghi tốt hơn với thổ nhưỡng và khí hậu khắc nghiệt của vùng núi cao, đồng thời tăng khả năng chống chịu trước mưa gió và thời tiết bất lợi.

Phát triển dấm táo ủ chum nguyên chất

Bên cạnh hoạt động trồng trọt, 1941M Farm hiện đang thử nghiệm và sản xuất dấm táo theo phương pháp thủ công, dựa hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên của vùng núi cao Tà Xùa. Chị Hạnh cho biết dấm táo được ủ men tự nhiên trong chum sành, sử dụng nguồn nước suối tại farm, không bổ sung men công nghiệp hay chất xúc tác để rút ngắn thời gian lên men.

Quá trình ủ dấm diễn ra chậm rãi, mỗi mẻ cần hơn hai tháng để hoàn thiện. Trong suốt thời gian này, dấm được đặt trong không gian thoáng mát, nhiệt độ ổn định đặc trưng của vùng núi cao, giúp quá trình lên men diễn ra tự nhiên và đồng đều. Việc ủ chum truyền thống cũng giúp dấm giữ được hương vị nguyên bản của táo, có độ chua dịu, không gắt, phù hợp với cách làm thực phẩm sạch và an toàn.

Dấm táo tại 1941M Farm không được sản xuất đại trà mà làm theo từng mẻ nhỏ, vừa để kiểm soát chất lượng, vừa phù hợp với quy mô của farm ở giai đoạn hiện tại. Đây cũng là cách anh chị lựa chọn để đảm bảo rằng mỗi sản phẩm làm ra đều phản ánh đúng triết lý làm nông nghiệp thuận tự nhiên, không chạy theo số lượng mà ưu tiên sự chỉn chu và giá trị lâu dài.

1941M Farm và hành trình nông nghiệp bền vững

1941M Farm lựa chọn kiên trì với con đường phát triển nông nghiệp bền vững, đặt sự hài hòa với tự nhiên làm nền tảng. Từ cách xử lý đất thủ công, lựa chọn giống cây phù hợp khí hậu, đến việc tận dụng cây rừng bản địa làm gốc ghép, đều cho thấy triết lý canh tác thuận tự nhiên.

Trong chuyến ghé thăm 1941M Farm, Bác Tôm cảm nhận rõ sự gắn kết xuyên suốt trong triết lý canh tác của anh Thái và chị Hạnh. Đó là cách làm nông nghiệp tôn trọng tự nhiên và trung thực. Giữa Tà Xùa mây phủ, 1941M Farm – mô hình canh tác nông nghiệp sạch là nơi con người và thiên nhiên cùng đồng hành để tạo ra những giá trị bền vững.