Về với Người Giữ Rừng: Nghe câu chuyện giữ rừng, giữ tương lai

Chuyến đi thực tế của đội ngũ Bác Tôm đến mô hình hệ sinh thái Người Giữ Rừng mở ra một góc nhìn trọn vẹn về cách con người có thể sống cùng tự nhiên. Từ rừng đước, thủy sản nước lợ đến sinh kế của người dân địa phương, tất cả được kết nối thành một vòng tròn bền vững.

Trở lại Người Giữ Rừng – mô hình sinh thái rừng ngập mặn

Trong hành trình lần này của đoàn Bác Tôm, điểm dừng chân là mô hình hệ sinh thái Người Giữ Rừng –  một nơi không còn xa lạ với anh Quang, kỹ sư thực địa của Bác Tôm. Đây đã là lần thứ 9 anh đến Người Giữ Rừng và mỗi lần ghé thăm là một lần chứng kiến sự thay đổi rõ rệt của mô hình này.

Trong những năm gần đây, Người Giữ Rừng đã trở thành một mô hình hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ phát triển thủy sản tự nhiên dưới tán rừng ngập mặn, đánh bắt thủ công, chế biến sản phẩm cho đến phát triển du lịch sinh thái.

Đồng hành cùng đoàn Bác Tôm là chị Hiện – Co-founder của Người Giữ Rừng. Hai vợ chồng anh Vàng chị Hiện đã bắt đầu hành trình của Người Giữ Rừng từ năm 2017, với một mong muốn rất giản dị của người dân Bến Tre: tạo ra sinh kế bền vững cho người dân sống dưới tán rừng ngập mặn, để họ có thể yên tâm giữ rừng và sống được từ chính môi trường tự nhiên quanh mình.

Mở ra hướng phát triển sinh kế địa phương mới

Người Giữ Rừng tọa lạc tại xã Thạnh Phước, tỉnh Vĩnh Long (huyện Bình Đại, Bến Tre cũ) – một vùng ven biển đặc trưng với rừng ngập mặn cửa sông Tiền và hệ sinh thái nước lợ. Tổng diện tích của Người Giữ Rừng khoảng 20ha, trong đó riêng đầm nuôi chiếm khoảng 15ha, nằm ngay trước khu rừng phòng hộ đặc dụng của tỉnh Bến Tre cũ.

Trước đây, người dân địa phương chủ yếu đánh bắt thủy sản tự nhiên rồi mang ra chợ bán. Giá trị sản phẩm chưa cao, đầu ra bấp bênh, và sinh kế phụ thuộc nhiều vào may rủi.

Sự xuất hiện của Người Giữ Rừng đã mở ra một hướng đi khác. Trong mô hình của Người Giữ Rừng, khai thác thủy sản rừng ngập mặn được thực hiện theo nguyên tắc thuận tự nhiên, giữ rừng song hành phát triển kinh tế.

Người Giữ Rừng tổ chức thu mua thủy sản từ các bà con nông dân địa phương, tập kết sơ chế, cấp đông hoặc chế biến thành các đặc sản và phân phối sản phẩm đến các tỉnh thành khác. Từ đó, giá trị thủy sản được nâng lên và người dân địa phương cũng có thêm thu nhập ổn định hơn.

Bên cạnh đó, trong những năm gần đây, Người Giữ Rừng đẩy mạnh phát triển mô hình du lịch sinh thái, góp phần tạo thêm việc làm mới tại địa phương.

Nuôi thủy sản dưới tán rừng – vòng tròn khép kín thuận tự nhiên

Tại Người Giữ Rừng, mối liên hệ giữa trồng rừng, giữ rừng và khai thác thủy sản thuận tự nhiên rất sâu sắc. Bắt đầu từ việc trồng rừng đước, thả giống thủy sản và để tôm cá sinh trưởng tự nhiên dưới tán rừng.

Việc đánh bắt được thực hiện thủ công bằng lưới, lọt trong khoảng 10 ngày mỗi tháng, vào thời kỳ con nước – tức khi thủy triều lên xuống từ ngày 15 đến ngày 19 âm lịch và mùng 1 đến mùng 5 âm lịch. Thời gian còn lại được dành để tôm cá tiếp tục sinh trưởng.

Khi khai thác, chỉ những con đạt chất lượng mới được tuyển chọn, không đánh bắt đồng loạt. Sau khi thu hoạch, thủy sản được tập kết tại điểm thu gom, đưa về xưởng sơ chế, hút chân không, cấp đông và vận chuyển bằng xe đông lạnh đến các tỉnh thành khác như Hà Nội.

Hệ thống rừng đước đóng vai trò như một “người bảo vệ thầm lặng”. Rễ đước giữ đất, hạn chế xói mòn, đồng thời cải tạo và duy trì chất lượng nguồn nước. Lá đước rụng xuống, phân hủy thành nguồn dinh dưỡng cho vi sinh vật – và chính những vi sinh vật này lại trở thành thức ăn tự nhiên cho tôm cá.

Một chuỗi thức ăn khép kín hình thành mà không cần đến thức ăn công nghiệp, không can thiệp hóa học. Tôm cá lớn lên trong môi trường gần như nguyên bản của tự nhiên.

Cũng chính vì vậy, sản lượng không phải lúc nào cũng ổn định. Nhưng đổi lại, sản phẩm của Người Giữ Rừng luôn đạt chất lượng cao, không thể “dối vị giác của con người”.

Thách thức trong vận hành Người Giữ Rừng

Đằng sau sự vận hành trơn tru hiện tại của Người Giữ Rừng là rất nhiều thử thách trong những ngày đầu.

Chị Hiện chia sẻ khó khăn lớn nhất trong giai đoạn đầu chính là làm thế nào để thuyết phục bà con thay đổi cách khai thác truyền thống. Cùng với đó, là nỗi lo lắng làm thế nào để thu mua, bảo quản sản phẩm đúng chuẩn dù vận chuyển xa. 

Theo thời gian, với cách làm kinh tế thuận tự nhiên vừa giữ rừng vừa phát triển sinh kế, mô hình Người Giữ Rừng đã nhận được sự tin tưởng và đồng hành của bà con địa phương. Các vấn đề bảo quản, vận chuyển cũng được anh Vàng chị Hiện cùng nhau giải quyết để đảm bảo chất lượng sản phẩm tốt nhất khi đến tay người tiêu dùng.

Đến hiện tại, Người Giữ Rừng đối mặt với thách thức lớn hơn về sự bất ổn của tự nhiên. Vì tuân theo quy luật tự nhiên, sản lượng thủy sản phụ thuộc nhiều vào mùa vụ, khí hậu và môi trường nên thiếu tính ổn định.

Để thích ứng, Người Giữ Rừng lựa chọn cách đi cùng tự nhiên, tăng cường trồng rừng đước và bổ sung các giống bản địa, phù hợp với điều kiện môi trường tại đây.

Xem thêm: Hành trình đến với Người Giữ Rừng – khởi nghiệp xanh từ rừng ngập mặn

Trải nghiệm cuộc sống dưới tán rừng

Trong chuyến đi lần này đến Người Giữ Rừng, đoàn Bác Tôm còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm cuộc sống và công việc của người dân nơi đây.

Từ bắt hàu, bắt nghêu, tách vỏ hàu và thưởng thức ngay tại chỗ, đến theo chân bà con đi thu lưới vào buổi tối, quan sát cách đánh bắt thủ công như thu lồng, xổ cống.

Tại khu vực cống nước – nơi kết nối giữa đầm và sông – đoàn được tìm hiểu về cách điều tiết nước: khi nước lớn, mở cống để nước ngoài chảy vào; khi nước ròng, mở cống để nước trong đầm thoát ra. Một quy trình tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về con nước và tự nhiên.

Những kiến thức dân gian cũng được chia sẻ rất gần gũi, như cách phân biệt cua đực và cua cái qua chiếc yếm: yếm to là cua cái, yếm nhỏ hình tam giác là cua đực. Trong đầm, có thể bắt gặp nhiều loại cá như cá rô phi, cá nóc, cá móm, cá kèo, cá đù, cá thờn bơn…

Những trải nghiệm này giúp người tham gia hiểu rõ hơn về sự vất vả của người dân địa phương – những người ngày ngày gắn bó với con nước, với rừng, và với từng mẻ lưới.

Đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái

Bên cạnh sản xuất thủy sản, Người Giữ Rừng còn phát triển du lịch sinh thái như một cách để kết nối trực tiếp với khách hàng.

Vào mùa cao điểm, mỗi tuần, nơi đây đón khoảng 1.000 lượt khách. Du khách không chỉ đến để nghỉ dưỡng mà còn được trực tiếp tham gia vào quá trình đánh bắt, chế biến và thưởng thức thủy sản theo cách rất địa phương.

Những bữa tối quây quần bên đầm, với các món ăn vừa được đánh bắt, mang lại cảm giác tươi mới và giúp khách hàng hiểu hơn về sản phẩm của Người Giữ Rừng.

Khách có thể nghỉ lại tại những chòi ven đầm, tận hưởng không gian yên tĩnh của rừng ngập mặn.

Năm 2025, Người Giữ Rừng đã được vinh danh là một trong 50 điểm đến hấp dẫn nhất Đồng bằng sông Cửu Long do người tiêu dùng bình chọn – một dấu mốc đáng nhớ cho hành trình gần một thập kỷ.

Mỗi mùa, nơi đây lại mang một vẻ đẹp riêng. Mùa hè, đặc biệt là tháng 9, là thời điểm sôi động với nhiều gia đình đến trải nghiệm. Trong khi đó, từ tháng 10 đến tháng 12, không gian trở nên yên tĩnh hơn, thời tiết se lạnh, rất phù hợp cho những ai muốn tìm một nơi nghỉ ngơi nhẹ nhàng, tránh xa nhịp sống ồn ào.

Một hành trình giữ rừng – giữ tương lai

Người Giữ Rừng là một mô hình khởi nghiệp xanh thuận tự nhiên, hiểu và tôn trọng những quy luật vốn có. Rừng được giữ lại không chỉ vì môi trường, mà còn vì chính sinh kế của con người.

Trong chuyến tham quan Người Giữ Rừng, chị Hiện đã có chia sẻ khiến đội ngũ Bác Tôm rất ấn tượng: “Những cây đước ngày đầu tiên đã lớn, cắm sâu rễ vào trong lòng đất giống như Người Giữ Rừng đã cắm sâu vị trí vào trong lòng khách hàng”. Và với chúng tôi, chuyến đi này là cơ hội để kết nối Người Giữ Rừng, Bác Tôm và người tiêu dùng, để chúng ta cùng hiểu sâu hơn về những giá trị phía sau mỗi sản phẩm.

Và khi hiểu, chúng ta sẽ trân trọng hơn, không chỉ là một con cá, một con tôm, mà là cả một hệ sinh thái, một câu chuyện và một hành trình của những người trẻ địa phương.

Các sản phẩm của Người Giữ Rừng: Tôm he nõn, tôm sú nõn, cá dứa một nắng, tôm khô sinh thái… đang được phân phối tại hệ thống Bác Tôm.

—————–

Hệ Thống Bác Tôm & Farms – Natural & Organic

Nhắn tin đặt hàng: Tại đây

Hotline: 0911008006

Fanpage: Bác Tôm