CAM GIÒN XUÂN HÒA – CÂU CHUYỆN GIỐNG CAM ĐẶC SẢN TRÊN VÙNG ĐẤT THƯỢNG LỘC, HÀ TĨNH

Theo chân team Ngành hàng khám phá vùng cam giòn Xuân Hòa, Can Lộc, Hà Tĩnh – nơi giống cam đặc sản được lai tạo, chăm sóc và phát triển qua nhiều thế hệ người trồng cam.

Tháng 11, team Bác Tôm có dịp về thăm vùng trồng cam giòn Xuân Hòa tại Thượng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh. Những vườn cam với gốc cây đã 10–12 năm tuổi đang bước vào mùa thu hoạch mới. Trên cành, những quả cam vàng cam dần hiện rõ, báo hiệu một vụ cam nữa bắt đầu.

Cam giòn Xuân Hòa là thương hiệu gắn với vùng cam Thượng Lộc, nơi cây cam đã trở thành cây trồng chủ lực và mang lại sinh kế cho nhiều hộ gia đình. Đằng sau hương vị giòn ngọt đặc trưng của quả cam là câu chuyện về một giống cây được chọn lọc, lai ghép và thích nghi qua nhiều năm cùng kinh nghiệm chăm sóc của người nông dân địa phương.

  Vườn cam giòn Xuân Hòa tại Thượng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh tháng 11/2026.

Từ vùng đất Thượng Lộc đến giống cam giòn đặc trưng

Câu chuyện phát triển giống cam giòn ở Thượng Lộc gắn với gia đình ông Nguyễn Đình Lộc. Năm 1996, ông cùng con trai là ông Nguyễn Đình Quý lên vùng đất này lập nghiệp. Ban đầu, gia đình thử nghiệm nhiều loại cây ăn quả như cam, quýt, vải thiều, hồng vuông… Qua quá trình trồng và theo dõi, cây cam cho thấy khả năng thích nghi và hiệu quả kinh tế tốt hơn nên được gia đình tập trung phát triển.

Từ vườn cam ban đầu, gia đình tiếp tục xây dựng vườn ươm, nhân giống cung cấp cho bà con trong vùng. Qua nhiều năm thử nghiệm lai ghép, phương pháp ghép mắt cành cam xoàn miền Nam lên thân cây bưởi đã tạo ra giống cam giòn có những đặc điểm riêng, phù hợp hơn với điều kiện khí hậu địa phương.

Vùng Thượng Lộc có những điều kiện thời tiết khá khắc nghiệt, từ mưa bão, ngập lụt đến gió Lào và những đợt rét. Giống cam được phát triển tại đây có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu miền Trung. Theo chia sẻ từ nhà vườn, ngay cả trong năm chịu ảnh hưởng của hai cơn bão lớn, cây vẫn giữ được khả năng đậu quả.

Tên gọi Cam giòn Xuân Hòa cũng mang ý nghĩa riêng. “Xuân” gợi thời điểm mùa xuân đến, khi một vụ thu hoạch thắng lợi vừa qua, những vườn cam trĩu quả chín vàng trên vùng đất Trà Sơn, Can Lộc. “Hòa” là mong ước về sự hòa thuận, ấm no và hạnh phúc của những gia đình gắn bó với cây cam. Mỗi mùa cam được mùa cũng là thêm một mùa Tết đủ đầy hơn với người trồng.

Những gốc cam giòn Xuân Hòa từ 10 đến 12 năm tuổi

Điều gì tạo nên hương vị giòn đặc trưng của cam Xuân Hòa?

Điểm dễ nhận thấy khi thưởng thức cam giòn Thượng Lộc là kết cấu của múi cam. Tép có màu vàng nhạt, khi ăn cảm nhận rõ độ giòn, vị ngọt đậm và cảm giác mát trong miệng.

Quả cam khi còn xanh có màu xanh đậm. Khi bắt đầu chín, vỏ chuyển sang vàng cam và khi đạt độ chín sẽ có màu đỏ cam. Một chi tiết khá thú vị là lúc bóc cam, phần vỏ gãy ra, tinh dầu từ vỏ bắn nhẹ và tỏa mùi thơm đặc trưng.

Vỏ cam tương đối dày, có lượng tinh dầu tạo mùi thơm rõ. Theo kinh nghiệm của nhà vườn, đặc điểm này cũng góp phần hạn chế một số tác động từ côn trùng chích hút.

Để quả đạt chất lượng tốt, người trồng chủ động điều tiết số lượng quả trên mỗi cây. Thay vì để cây mang quá nhiều quả, bà con giữ lại những quả phát triển tốt và phân bố tương đối đều trên các cành. Cách làm này giúp cây không phải mang tải quá lớn trong một vụ, đồng thời duy trì sức cây cho những mùa tiếp theo.

Cam giòn Xuân Hòa bổ đôi với tép cam màu vàng nhạt

Chăm sóc vườn cam: Dưỡng cây sau mỗi mùa thu hoạch

Trong chuyến thăm tháng 11/2026, team Bác Tôm được giới thiệu những vườn cam có tuổi cây từ 10–12 năm. Tại vùng trồng, các lứa cây được bố trí gối đầu từ 1 đến 12 năm tuổi, tạo sự tiếp nối giữa các lứa vườn.

Sau mỗi vụ thu hoạch, cây được cắt tỉa, chăm sóc và bổ sung dinh dưỡng để phục hồi. Phân bò, phân gà và phân vi sinh được sử dụng nhằm bổ sung chất hữu cơ, chăm lại bộ rễ và đất trồng.

Theo thông tin từ nhà vườn, nguồn nước tưới được lấy từ ao hồ, khe suối và giếng khoan, sau đó bơm vào bể để phục vụ tưới tiêu. Phân bón sử dụng là phân hữu cơ ủ từ rác thải và phân chuồng, trong đó có phân gà.

Việc phòng trừ sâu bệnh cũng được kết hợp nhiều biện pháp. Bên cạnh chế phẩm sinh học, nhà vườn sử dụng các loài có ích như kiến để hỗ trợ kiểm soát sâu hại, nhện để hạn chế một số côn trùng gây hại.

Một công đoạn đáng chú ý là bao trái. Cam được bao từ khi quả còn nhỏ, thường vào khoảng tháng 4–5, đến trước thu hoạch khoảng 15 ngày thì tháo lớp bao để quả tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng và không khí tự nhiên.

Lớp bao giúp hạn chế tác động của nắng nóng gay gắt mùa hè miền Trung, đồng thời giảm nguy cơ côn trùng chích hút và một số tác động từ môi trường. Khi gần đến thời điểm thu hoạch, quả được tháo bao để tiếp tục chín trên cây và lên màu tự nhiên. Theo nhà vườn, những quả không bao thường có màu đỏ cam rõ hơn.

Kinh nghiệm chăm sóc lâu năm của bà con còn nằm ở cách giữ quả trên cây. Quả được lựa chọn và phân bố đều trên các cành, tránh để một số cành mang quá nhiều quả trong khi những cành khác lại trống. Đây là một trong những cách giúp cây duy trì sức sinh trưởng và cho thu hoạch ổn định qua nhiều năm.

Đội ngũ Bác Tôm thăm vùng trồng cam giòn Xuân Hòa tháng 11/2026.

Mùa cam giòn Xuân Hòa 2026–2027: Thu hoạch từ tháng 11 đến sau Tết

Theo kế hoạch của HTX Cam Xuân Hòa, vùng trồng hiện có 12 thành viên góp vốn và 69 hộ gia đình tham gia sản xuất, với tổng diện tích khoảng 60 ha.

Tuy nhiên, diện tích dự kiến có sản phẩm thu hoạch và bán ra trong vụ năm nay khoảng 30 ha. Sản lượng bình quân ước đạt khoảng 7 tấn/ha. Trong đó, sản lượng cam đạt tiêu chuẩn loại 1 khoảng 1 tấn/ha; phần còn lại được phân loại thành các nhóm hàng khác.

Mùa thu hoạch bắt đầu từ tháng 11/2026 và kéo dài đến tháng 2/2027, trong đó cam dự kiến vào vụ rộ từ khoảng ngày 20/12.

Cam được thu hái khi quả đã chín đều trên cây. Sau thu hoạch, quả được đưa về sơ chế, làm sạch bằng quy trình sục ozone và lau rửa bằng rượu nếp theo thông tin từ nhà vườn, sau đó phân loại trước khi đưa ra thị trường.

Tại Bác Tôm, size cam được lựa chọn là loại 5–6 quả/kg. Đây là cỡ quả được chọn lọc từ khâu phân loại, phù hợp với tiêu chuẩn hàng mà Bác Tôm đặt ra.

Về năng suất, cây cam bắt đầu cho thu bói từ năm thứ 3. Sang năm thứ 4, sản lượng có thể đạt 20–30 kg/cây; năm thứ 5 khoảng 30–50 kg/cây. Những cây từ 7–8 năm tuổi có thể đạt 70–80 kg/cây và duy trì mức năng suất này đến khoảng 11–12 năm. Với cây trên 12 năm tuổi, sản lượng có thể đạt 120–150 kg/cây; riêng những cây trên 17 năm tuổi, nhà vườn thường duy trì khoảng 100 kg/cây.

Đội ngũ Bác Tôm thăm vùng trồng cam giòn Xuân Hòa tháng 11/2026.

Mỗi mùa cam là thêm một mùa hy vọng của người trồng

Cam giòn Xuân Hòa có mùa thu hoạch từ tháng 11 đến hết Tết, cũng là khoảng thời gian người trồng cam tập trung thu hái và phân loại thành quả của cả năm chăm sóc.

Với Bác Tôm, chuyến thăm farm tháng 11 không đơn thuần là dịp tìm hiểu một sản phẩm mới vào mùa. Đó còn là cơ hội để nhìn lại hành trình của một giống cây được người dân lựa chọn, lai ghép, nhân giống và phát triển trên vùng đất Thượng Lộc.

Một vườn cam có thể cho thu hoạch sau vài năm, nhưng để cây khỏe, ra hoa đều và duy trì năng suất qua nhiều mùa thì người trồng phải tính đến cả những vụ tiếp theo. Cắt tỉa sau thu hoạch, bổ sung phân hữu cơ, chăm đất và điều tiết lượng quả trên cành đều là những công việc cần được duy trì.

Mùa cam mới đã bắt đầu. Bác Tôm mong tiếp tục được đồng hành cùng bà con Xuân Hòa, đưa những quả cam giòn thơm từ vùng đất Thượng Lộc đến với bữa cơm và bàn ăn của cô chú anh chị.

Hệ Thống Bác Tôm & Farms – Natural & Organic

Nhắn tin đặt hàng: Tại đây

Hotline: 0911008006

Fanpage: Bác Tôm