Na bở Liên Khê: Trái ngọt từ vùng đất ba mặt sông và núi đá vôi cao

Theo chân kỹ sư thực địa Dương Khôi khám phá vùng na bở Liên Khê, Hải Phòng đạt tiêu chuẩn VietGAP, được gìn giữ và phát triển qua nhiều thế hệ.

Vùng trồng na dưới chân núi đá vôi

Tại Liên Khê, đoàn có dịp gặp anh Hùng, người từng là Giám đốc Hợp tác xã Liên Khê. Anh đưa đoàn đến thăm một số vườn liên kết, trong đó có vườn của chú Long, đồng thời chia sẻ về quá trình hình thành vùng trồng na của địa phương.

Khác với hình dung về những vườn cây trên địa hình bằng phẳng, nhiều vườn na tại Liên Khê được trồng men theo chân núi đá vôi. 

Chú Long chia sẻ trước năm 2006, khu vực này chủ yếu trồng chuối. Giống na bở vốn là giống địa phương, đã có mặt từ lâu nhưng chỉ được trồng xen trong vườn nhà. 

Đến năm 2017, Hợp tác xã Na bở Liên Khê được thành lập nhằm hỗ trợ bà con về kỹ thuật, xây dựng vùng trồng theo tiêu chuẩn VietGAP và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Trước khi chịu ảnh hưởng của bão, diện tích na của địa phương đạt khoảng 100 ha. Sau thiên tai, nhiều hộ đang tiếp tục khôi phục sản xuất và trồng lại những diện tích bị ảnh hưởng.

Giống na bở Liên Khê bản địa 

Giống na bở bản địa của Liên Khê được nhân bằng hạt và duy trì qua nhiều thế hệ. Khi chín, quả có phần mắt chuyển hồng, vỏ sáng, thịt trắng mịn, bở mềm, vị ngọt thanh và có mùi thơm đặc trưng. 

Theo anh Hùng, điều kiện thổ nhưỡng tại Liên Khê đã góp phần tạo nên hương vị khác biệt của giống na bở này. 

Vùng đất Liên Khê được bao quanh bởi núi đá vôi cùng hệ thống sông Bạch Đằng và sông Giá. Nguồn nước ngọt từ núi kết hợp với nguồn nước chịu ảnh hưởng của vùng cửa sông tạo nên môi trường nước lợ đặc trưng. 

Trong khi đó, cây na là giống cây trồng dễ bị chết rễ nếu đất thoát nước không tốt. Nhưng đặc điểm của đất núi đá vôi lại giúp thoát nước tốt. Nhờ vậy, cây na bở có điều kiện phát triển thuận lợi tại vùng đất Liên Khê. 

Cùng với đó, chất đất vôi giúp mắt quả na sáng và tạo độ ngọt ngon hơn. Anh Hùng kể rằng có một số địa phương khác cũng đưa giống na này về trồng trên đất đồng nhưng quả bị nhạt hơn, có vị chua hoặc trắng cả quả, không thể đạt được chất lượng như khi canh tác tại Liên Khê.

Quy trình chăm sóc tỉ mỉ

Cây na dễ bị chết rễ nếu đất thoát nước không tốt, vì vậy, quá trình cải tạo đất rất được chú trọng. Tại HTX Liên Khê, cây na được bón phân chuồng hoai mục, giúp đất tơi xốp, thoáng khí.

Bên cạnh đó, cây na được tạo tán ngay từ những tháng đầu sau khi trồng. Khi cây đạt khoảng sáu đến bảy tháng tuổi, phần ngọn được cắt để phát triển cành cấp hai. Từ các cành này, tán cây tiếp tục được định hình nhằm tạo độ thông thoáng, thuận lợi cho việc chăm sóc và thụ phấn. 

Theo kỹ sư Dương Khôi, người dân dường như áp dụng kinh nghiệm “bưởi cành la, na cành bổng”. Những cành na vươn cao sẽ đón được nhiều ánh sáng hơn và thường cho quả có chất lượng tốt hơn.

Sau khoảng hai năm, cây bắt đầu ra hoa nhưng chưa được để đậu quả vì bà con muốn cây dành toàn bộ dinh dưỡng cho bộ rễ và tán lá. Từ năm thứ ba, cây bước vào giai đoạn cho thu hoạch. 

Mỗi cây na có tuổi thọ khoảng mười năm và có thể cho thu hoạch ba lứa mỗi năm. Trong đó, vụ chính bắt đầu từ thời điểm cây ra hoa vào tháng 3 âm lịch và thu hoạch từ cuối tháng 6 âm lịch đến đầu mùa thu.

Ở điều kiện chăm sóc bình thường, năng suất trung bình đạt khoảng 20-30kg quả mỗi cây.

Canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP

Vùng trồng liên kết của HTX Na bở Liên Khê được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

Trong quá trình chăm sóc, các hộ sử dụng phân chuồng đã được ủ hoai mục kết hợp với các loại phân bón phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. 

Trên thực tế, thân cây na có vị đắng nên thường ít sâu bệnh. Thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng khi cần thiết theo đúng quy trình của VietGAP, chủ yếu nhằm phòng trừ rệp cho cây. Quy trình phòng trừ rệp chủ yếu được thực hiện khi quả còn nhỏ, mắt na chưa mở. 

Khi quả bắt đầu lớn, nhà vườn dừng phun thuốc và tuân thủ thời gian cách ly trước thu hoạch theo quy định, đảm bảo sản phẩm đủ điều kiện đưa ra thị trường.

Ngoài ra, mỗi quả na khi xuất bán đều được dán tem QR truy xuất nguồn gốc. Người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin về vùng trồng và đơn vị sản xuất thông qua mã truy xuất này.

Thu hoạch na từ sáng sớm

Vào mùa thu hoạch, công việc của các nhà vườn thường bắt đầu từ khoảng ba giờ sáng. Đây là thời điểm nhiệt độ còn thấp, giúp quả giữ được độ tươi trong quá trình thu hái và vận chuyển.

Na sau khi hái được phân loại ngay tại vườn trước khi chuyển đến các điểm tập kết để đưa về nhiều tỉnh, thành trong ngày.

Trung bình mỗi quả na bở Liên Khê nặng khoảng 300g. Một cây trưởng thành cho từ 30 đến 40 quả, những cây sinh trưởng tốt có thể đạt 50-70 quả trong một vụ.

Lan tỏa giống na bở bản địa

Trải qua nhiều năm phát triển, na bở Liên Khê vẫn giữ được những đặc trưng của giống na bản địa với phần thịt trắng mịn, vị ngọt thanh, hương thơm dịu và mắt quả chuyển hồng khi chín. 

Đằng sau mỗi mùa quả là sự phối hợp của Hợp tác xã và các hộ nông dân trong việc duy trì quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, kiểm soát chất lượng từ vùng trồng đến thu hoạch. Mỗi quả na khi xuất bán đều được dán tem QR truy xuất nguồn gốc, giúp người tiêu dùng dễ dàng tìm hiểu thông tin về vùng trồng và quy trình sản xuất.

Na bở Liên Khê hiện đang bước vào chính vụ với chất lượng quả ổn định và hương vị đặc trưng nhất trong năm. Sản phẩm đang có sẵn tại hệ thống cửa hàng của Bác Tôm.

—————–

Hệ Thống Bác Tôm & Farms – Natural & Organic

Nhắn tin đặt hàng: Tại đây 

Hotline: 0911008006

Fanpage: Bác Tôm