Trở lại farm bơ dưa leo Xuyên Mộc: Hiểu hơn hành trình gìn giữ một giống bơ quý

Hành trình trở lại Xuyên Mộc giúp đội ngũ Bác Tôm hiểu sâu hơn câu chuyện phía sau giống bơ dưa leo quý hiếm. 

Gặp người giữ giống bơ quý

Giữa vùng đất Xuyên Mộc nhiều nắng gió, có một khu vườn đặc biệt đang lặng lẽ giữ gìn một giống bơ quý. Đó là vườn bơ dưa leo của vợ chồng anh Dũng, chị Oanh tại xã Hòa Hiệp, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP. Hồ Chí Minh.

Anh Dũng là người có hơn 20 năm gắn bó với cây bơ. Với riêng giống bơ dưa leo, anh đã đồng hành với Bác Tôm hơn 8 năm, trở thành một trong những nhà vườn hiếm hoi vẫn duy trì diện tích canh tác giống bơ này đến hiện tại.

Vườn của anh rộng khoảng 2ha, trồng nhiều loại bơ khác nhau, nhưng nổi bật nhất là hơn 100 gốc bơ dưa leo – giống bơ ngon nhưng khó tính.

Nếu vào năm được mùa, mỗi cây bơ dưa leo có thể cho sản lượng từ 20 đến 30kg. Nhưng năm nay, theo chia sẻ của anh Dũng, sản lượng giảm gần 50%, chỉ còn khoảng 10kg mỗi cây. Nguyên nhân đến từ nấm bệnh, thời tiết thất thường và những tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu.

Với anh Dũng, điều khiến anh gắn bó với giống bơ này suốt nhiều năm qua không phải vì năng suất, mà bởi chất lượng đặc biệt mà ít giống bơ nào có được.

Bơ dưa leo ngon nhưng khó tính

Bơ dưa leo là giống bơ “khó chiều” đúng nghĩa.

Theo anh Dũng, chỉ riêng yếu tố thời tiết cũng đủ tạo nên khác biệt rõ rệt trong từng lứa quả. Nếu trời nắng đẹp, cơm bơ sẽ dẻo đặc, vàng và thơm hơn. Nếu mưa nhiều, cơm dễ bị nhão. Còn nếu nắng quá gắt, trái lại dễ mất nước, ảnh hưởng đến độ béo và cấu trúc cơm.

Bên cạnh đó, cây bơ dưa leo còn yếu hơn nhiều giống bơ khác. Năng suất thường thấp hơn khoảng 30%, khả năng chống chịu sâu bệnh không cao và thời gian phục hồi cây sau mỗi vụ cũng lâu hơn.

Tuy vậy, đây là giống bơ được đánh giá rất cao về chất lượng. Bơ dưa leo có vỏ mỏng, hạt nhỏ, tỷ lệ cơm có thể đạt hơn 80%. Khi chín, cơm vàng, dẻo, béo nhưng không ngấy. Có lẽ chính vì điều đó nên bơ dưa leo vẫn luôn có chỗ đứng riêng trong lòng những người yêu thích loại quả này.

Câu chuyện từ giải thưởng năm 2010

Nhắc đến bơ dưa leo, nhiều nhà vườn lâu năm vẫn nhớ đến một dấu mốc đặc biệt: Festival Trái cây ngon toàn quốc lần thứ nhất tổ chức tại Tiền Giang năm 2010.

Đó là lần đầu tiên giống bơ này được đưa đi dự thi và đạt số điểm cao nhất dành cho trái bơ, với 82 trên 100 điểm. Thành tích ấy giúp bơ dưa leo được biết đến rộng rãi hơn. Và người đưa giống bơ này đến cuộc thi năm ấy chính là chú Tư Thạch – một người được nhiều nhà vườn trong vùng kính trọng bởi niềm đam mê đặc biệt với các giống cây quý.

Trong chuyến thăm các nhà vườn đối tác ở phía Nam, đoàn Bác Tôm cũng có cơ hội ghé thăm nhà chú Tư Thạch. Chú là người có niềm đam mê đặc biệt với việc sưu tầm các giống cây ngon. Hễ nghe ở đâu có giống cây lạ, cây quý là chú tìm đến tận nơi để xem. Có khi đang đi chợ, nghe ai đó nhắc đến một giống cây ngon, chú cũng sẵn sàng đi rất xa để đi tìm hiểu.

Nhờ sự kiên trì ấy, chú đã sưu tầm và nhân giống nhiều loại bơ nổi tiếng như bơ không tên, bơ sáp cổ, bơ năm lóng và đặc biệt là bơ dưa leo. Chú kể mình phát hiện giống bơ dưa leo vào khoảng năm 2002–2003. Ngay từ lần đầu nếm thử, chú đã biết đây là giống bơ đặc biệt bởi cơm vàng, dẻo, đặc và thơm. 

Tuy vậy, giống bơ này lại có năng suất thấp, cây yếu, phát triển chậm và vỏ mỏng. Vậy nhưng, bởi vị ngon đặc trưng của giống bơ này, chú Tư Thạch đã mang đi dự Festival năm 2010 và tích cực khuyến khích nhiều nhà vườn nhân rộng giống cây này. Sau này, anh Dũng đã tìm đến xin giống về trồng thử nghiệm và gắn bó với bơ dưa leo đến thời điểm hiện tại.

Canh tác bơ bằng sự tỉ mỉ

Trong vườn bơ dưa leo Xuyên Mộc, nền đất được phủ cỏ tự nhiên. Anh Dũng chia sẻ giữ lớp cỏ trong vườn là cách dưỡng đất, giữ ẩm và giúp cây được cấp thêm dinh dưỡng. 

Với giống bơ dưa leo, chế độ dinh dưỡng cũng được kiểm soát nghiêm ngặt hơn. Phần lớn phân bón sử dụng là phân hữu cơ. Nếu dùng quá nhiều phân hóa học, trái bơ dễ bị nhiều nước, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cơm.

Trong trường hợp cần xử lý sâu bệnh như bọ xít hay ruồi vàng, việc sử dụng thuốc hóa học được thực hiện theo nguyên tắc rất chặt chẽ. Mỗi lần phun đều được ghi chép vào nhật ký canh tác, tuân thủ đúng thời gian cách ly trước khi thu hoạch để đảm bảo yếu tố an toàn cho người tiêu dùng.

Thu hoạch đúng độ chín già

Một trong những bí quyết quan trọng nhất để giữ được chất lượng bơ dưa leo nằm ở khâu thu hoạch.

Theo anh Dũng, bơ phải được hái khi đủ tuổi già, nghĩa là vỏ đã chuyển sang màu sậm hơn và xuất hiện những hạt cám nhỏ trên bề mặt. Nếu hái non, quả sẽ khó chín đều và không đạt được độ ngon đặc trưng.

Toàn bộ quá trình thu hoạch đều làm thủ công. Từng quả được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo độ đồng đều khi đến tay khách hàng.

Điều thú vị là trên cùng một cây bơ dưa leo thường xuất hiện hai dạng quả: quả lớn và quả nhỏ. Đây là đặc điểm hoàn toàn tự nhiên của giống cây này. Những quả nhỏ có hình dáng thon dài, khá giống quả dưa leo, cũng chính là lý do cái tên “bơ dưa leo” ra đời.

Sau khi thu hoạch, bơ tiếp tục được phân loại kỹ thành quả đạt chuẩn, quả lỗi hoặc quả bị sâu hại trước khi đóng gói. 

Giống bơ dưa leo có khả năng bảo quản tốt. Nếu để trong ngăn mát tủ lạnh, bơ có thể giữ được khoảng một tuần mà cơm vẫn dẻo, không bị nhão.

Khi mỗi trái bơ mang một câu chuyện

Khi được hỏi vì sao vẫn tiếp tục trồng một giống bơ khó tính như vậy, anh Dũng chỉ cười và nói rất giản dị: “Sợ mất giống ngon”. Anh mong rằng giống bơ ngon này vẫn sẽ được đến tay người tiêu dùng Việt.

Đối với đội ngũ Bác Tôm, bơ dưa leo không chỉ là giống bơ ngon mà còn là nông sản mang theo câu chuyện của những người nông dân tâm huyết. Đó là anh Dũng với sự kiên trì của người làm vườn hơn hai thập kỷ. Đó là chú Tư với niềm đam mê gìn giữ giống cây quý.

Tại Bác Tôm, hành trình kết nối người tiêu dùng với vùng trồng thuận tự nhiên, với người nông dân làm nghề tâm huyết là kim chỉ nam xuyên suốt, để mỗi sản phẩm đến tay khách hàng đều trọn vẹn niềm tin.

—————-

Hiện tại, bơ dưa leo đang được phân phối tại các cửa hàng của Bác Tôm.

—————–

Hệ Thống Bác Tôm & Farms – Natural & Organic

Nhắn tin đặt hàng: Tại đây 

Hotline: 0911008006

Fanpage: Bác Tôm